یکی از مقاله‌هایی هم که توسط سه نفر نوشته بود، مقاله‌ی «علل ناکامی‌های ما در مشروطه و جنبش‌های در تداوم آن» بود که آقایان فرهاد و فرجاد ناطقی و رضا غلام‌حسین آن را نوشته بودند. در این مقاله به تفصیل علل ناکامی با توجه به چالش‌ بین مذهب و اندیشه، چالش‌های روشنفکری، چالش فرهنگی، چالش اقتصادی و ... بررسی می‌شد.

محمد حسن رجبی در مقاله خود که «دستاورد‌های فرهنگی سیاسی روحانیت در مشروطه» نام داشت، صدور صدها نامه و تلگراف فردی و جمعی و ایراد چندین سخنرانی توسط علمای شیعه در تایید یا رد مشروطه را اولین دستاوردی دانست که گنجینه گرانبهایی به شمار می‌رود. دومین دستاورد هم تولد روزنامه‌های مختلفی است که به مدیریت برخی روحانیون منتشر می‌شد. سومین دستاورد این بود که روحانیان بسیاری رسانه‌های سیاسی فراوانی را در تایید مشروطه نوشتند. می‌توان از تاسیس مدارس جدید در نجف تحت نظارت آخوند خراسانی به عنوان چهارمین دستاورد مشروطه یاد کرد

حمید امجد در صحبت‌های خود پیرامون «الگوهای تجدد در درام مشروطه» گفت که ادبیات نمایشی به مفهوم جدید در ایران همزاد تجدد بوده است. به این معنی که از همان آغاز آشکار بود که اندیشه‌های تجدد نخواهد توانست خود را از طریق ادبیات پیشین و گفتمان ادب سنتی به بیان در آورد و قالب مکالمه که ادبیات نمایشی عرضه می‌کرد، خیلی زود به متون بنیادین تجدد و رسالات فلسفی، سیاسی و اجتماعی و حتی شب‌نامه‌های آن عصر راه یافت.

گرانیگاه مطبوعات مستقل و موثر سیاسی در ایران کجاست" عنوان سخنرانی دکتر هادی خانیکی را شامل می شد..دکتر خانیکی از نهضت مشروطه ایران در وجه عام رسانه ای آن جنبش تحت عنوان تلگراف نام برد و ادامه داد از آنجا که مطبوعات در طلیعه توجه سیاسی جامعه ایرانی به وسایل ارتباط جمعی قرار داشته اند، لذا در فرآیند تکوین و پیروزی مشروطیت،"روزنامه" از جمله موثرترین رسانه ها درحوزه سیاست و ساحت گروه های مرجع و سازندگان افکار عمومی به حساب می آید.دکتر خانیکی سخنانش را چنین ادامه : اگر چه روزنامه نگاری در ایران از آغاز پیدایش تا تکوین جنبش مشروطیت نقش کم رنگ دولتی داشته است، اما هم شکل گیری مطبوعات در تبعید و هم مطبوعات ملی از مولفه های موثر در گسترش اندیشه مشروطه بوده اند.وی افزود کانونهای مشروطه خواهی و مطبوعات نسبتهای وثیقی با یکدیگر دارند و همین حوزه تاثیرگذاری هر دو را در جنبش مشروطیت بیشتر می سازد. خانیکی به انجمن های سری اشاره کرد و ادامه داد انجمنهای سری که از پایه های جنبش مشروطه اند، از سویی در شمار تحریریه های نشریات مشروطه گرا به حساب می آیند و از سوی دیگر مراکز بحث، بررسی و توزیع مطبوعات ملی.

فرید قاسمی امروز در مقاله ای متفاوت با عنوان "تلاش گام گام مطبوعات ایران از آغاز تا امروز". مطرح کرد که باور ندارم مشروطه با روزنامه نگاری ایران آغاز شده باشد.مشکل ما این است که قاجار و مشروطیت را هنوز تاریخ نکرده ایم. قاجار و مشروطه وقتی تاریخ می شود که بدون هیاهو به آنها بپردازیم. روزنامه نگاری ایران گام به گام پیش رفته و با ویژگی های بومی قد کشیده است.هیجده سال طول کشید تا با در خواست میرزا صالح شیرازی شاه و درباریان موافقت کنند، چرا که می خواست اولین نشریه ایران را منتشر کند.در عهد ناصری امیر کبیر بنیاد روزنامه نگاری ایران را گذاشت.
ناصرالدین شاه در دوره ای با انتشار مطبوعات موافقت نداشته است.نخستین نشریه های علمی حقوقی و ... و نشریه های شهرستانی و انتشار مقاله در باب فواید روزنامه نگاری از دستاوردهای آن دوره است.در مقاله ها دغدغه روزنامه نویسان این بود که می خواهیم بدانیم آزادی خبرنویس چیست؟

جواد طباطبایی تازه از آن سوی آبها آمده و این روزها در تهران به سر می برد.در همایش حضور پیدا کرده بود و به قول خودش سخنان محسن کدیور در باب آخوند خراسانی با توجه به اینکه او نیز در زمینه روحانیت تحقیقاتی داشته، مشتاقش نمود تا خارج از برنامه با هماهنگی های به عمل آمده ، دقایقی در باب مشروطه سخن بگوید: جواد طباطبایی به نقل از مجتبی مینوی از مقاله اولین کاروان معرفت سخن گفت.حاصل این مقاله اینست که اولین کاروان معرفت از تبریز به راه افتاد، دانشجویان به انگلیس رفتند، مشروطه خواهی در تبریز جرقه زد و از انگلستان به راه افتاد.طباطبایی ادامه داد که قصد آن را ندارد که بگوید این جریان از آن طرف به راه افتاد، اما نکته مهم اینجاست که نظریه مشروطه خواهی از کجا آمد؟ بیشتر از انگلیس این مسئله عدالتخواهی از هند وارد ایران شده، چرا که در سفرنامه به هند نقل شده که اختلاف ایران و دیگر ممالک "قانون" است.فکر مشروطه در ایران حدود 200 سال سابقه دارد، اما اگر از انگلیس آمده و نه از جای دیگر، باید دید در انگلیس چه اتفاقاتی افتاده بوده است؟ او اشاره ای به کلام مونتسکیو کرد که 200 سال پیش در فرانسه نوشت که مدل انگلستان است.اتفاق موجود در انگلیس چه بود؟ طباطبایی پاسخ این پرسش را چنین داد که نظام مشروطه در انگلیس حاصل تحول در الهیات مسیحی بود.

سحابی یکی از آخرین مهمانان روز اول برنامه بود که بعد از ظهر وارد سالن شد و پشت میکروفون آمد تا سوال‌هایی را بپرسد، سوال‌هایی که مخاطبش «تاریخ» بود. عزت‌الله سحابی گفت که تا به حال و در بیشتر این سال‌ها از مشروطه با «جنبش» و «نهضت» یاد می‌شد، اما چند سالی است که از مشروطه با «انقلاب» مشروطیت یاد می‌کنند. سحابی گفت که آیا کسانی می خواهند با این عمل انقلاب مشروطیت را مقابل انقلاب اسلامی ۵۷ قرار دهند. پرسش بعدی سحابی این بود که اگر قرار باشد انقلاب جدیدی را ایجاد کنیم، این انقلاب نسبت به چه چیز انقلاب ۵۷ است، چه مسائلی نباید انجام می شده و چه مواضعی باید متفاوت با قبل باش؛ در این انقلاب جدید از چه چیز انقلاب ۵۷ پشیمان و یا به آن منتقد خواهیم بود. سحابی ادامه داد که طرح این پرسش در مطالعات مشروطه بسیار مهم است: «انقلاب مشروطه یا انقلاب اسلامی ۵۷، کدامشان "انقلاب‌تر" بودند؟»
در پایان صحبت‌های سحابی، صادق خرازی که ریاست جلسه را به عهده داشت، تذکری را درباره تبدیل واژه «جنبش مشروطه» به «انقلاب مشروطه» داد. خرازی گفت که خاستگاه تولد واژه انقلاب مشروطه در کتاب «ایران بین دو انقلاب» یرواند آبراهامیان است. آبراهامیان برای نخستین بار از این واژه استفاده کرده است.

مراد ثقفی در سخنانش گفت که مشروطیت یک سند اصلاحی و یک جنبش کاملا اصلاح‌طلب بود، چرا که بدون انگیزه‌ی براندازی قصد در پیشبرد اهداف داشت. این نهضت اصلاح‌طلب قرار نبود نظام جدیدی را ابداع کند.
ثقفی در ادامه سخنانش گفت که سند مشروطه بر لزوم قانونمندی، وجود نهاد قانون‌گذار و کسب اطلاع از ایالات برای جلوگیری از خودسری‌ها تکیه داشت.
مدیر مجله گفت‌وگو عقیده دارد که دوران قاجار دوران طرح پرسش‌هایی درباره دین، جایگاه مردم، جایگاه ایران در نظم جدید جهانی و... است. هم‌چنین طرح این پرسش که نه درباره‌ «مشروط کردن قدرت»، بلکه درباره‌ «چگونگی مشروط کردن قدرت» است، بسیار اهمیت دارد؛ و این چگونه مشروط کردن قدرت به «رای مردم» وابسته است؛ یعنی به دموکراسی و انتخابات آزاد.

کدیور از جمله مطالبی که امروز ارائه داد، سندی از آخوند خراسانی بود؛ اخوند اولین ایرانی است که از دست حکومت ایران به دیوان لاهه شکایت می کند.
او از استبداد محمد علی شاهی به دیوان لاهه شکایت کرده و خواهان استرداد حریت طبیعی و خداوندی ملت ایران از دولت مستبده ی می شود

همایش تمام شد و می ماند مقداری نکته و حرف وتعدادی عکس که انها را هم در طی امشب تا فردا می گذاریم بالا

و اما سخنرانی اختتامیه توسط مهدی کروبی که چند دقیقه ایست که شروع شده است.

هییت رییسه دور دوم عصر امروز
احمد مسجد جامعی،خانم امانی,خانم کراچی،فریدون عموزاده خلیلی،ابوذر معتمدی

سید فرید قاسمی در حال ارائه مقله خود با عنوان پیروزی شکست، مطبوعات ایران از فرمان تا کودتا

سخنران اول بعد از ظهر هادی خانیکی بود.
متاسفانه علیرضا باقری ده ابادی سخنران دوم به علت کسالت پیش امده امکان سخنرانی نیافت و توسط بچه های اجرایی همایش به بیمارستان برده شد.

ابوالفظل شکوری از اندیشه سیاسی سید جمال واعظ گفت
سید جمال الدین واعظ، پدر جمال زاده نویسنده ی معاصر است و از موثرترین رهبران جنبش مشروطه خواهی به شمار می رود. واعظ از رهبران بسیج گر و اید یولوگ جنبش بود .خطابه های او چنان مردم را بسیج کرد که حتی طرفداران او روزنامه "جمال" را تا 36 شماره منتشر کردند که پایان انتشار آن مصادف با به توپ بستن مجلس می شود . شکوری عقیده دارد که واعظ می خواهد اسلام را با حقوق شهروندی همسان بگیرد.

خانم شجاعی از نقش چشمگیر زنان در جنبش مشروطه بخصوص در تبریز یاد کرده و از جسد زنانی گفتند که با لباس مبدل مردانه در مبارزات مشروطه خواهان در تبریز پیدا شدند.

هیئت رئیسه سوم از روز دوم
زهرا شجاعی رئیس، محمد جواد مظفر، جواد اطاعت، باقر اسدی، علیرضا علوی تبار
که ریاست جلسه با زهرا شجاعی است

باز یک مسئله ساده پیش امده بود، یکی دو نفر رفته بودیم انجمن صنفی رای بدیم و اینجا هم به همان هزار و یک دلیل که ذکرش رفت، نتوانستند به روز ;کنند،
یک دلیلش هم آنکه اینترنت قطع بود.

"گذار از مکتب خانه به مدرسه" عنوان سخنرانی علی اصغر سیدآبادی بود.سیدآبادی به تشکیل انجمن معارف پیش از انقلاب مشروطه اشاراه کرد. و نیز به نقش آموزش و پرورش در این دوران.او به میرزا ملکم خان اشاره کرد که دیدی واقع بینانه تری نسبت به مسائل داشت، چرا که مثل برخی روشنفکران عقیده نداشت که انسانهای بدون شعور وارد مدارس می شوند و عالم بیرون می آیند.سیدآبادی به ویژگی های آموزش دورا ن مشروطه اشاره کرد و آنها را چنین برشمرد: 1- ابتدا در ایرن مدرسه شکل می گیرد( دارالفنون) سپس مدرسه ابتدایی، دارالفنون هم نقش مهمی در شکل دهی به آموزش در یاران دارد2- فاصله بین مدارس ابتدایی دخترانه و پسرانه فاصله کمی نیست3- سومین ویژگی معطوف به تکنیک است.

مانع ساختاری حاکمیت قانون" عنوان سخنرانی عباس عبدی را شامل می شد.عبدی از تشکیل عدالتخانه به عنوان شعار اولیه انقلاب مشروطه نام برد وادامه داد که در جریان عمل، این شعار به درخواست مقدمات لازم آن یعنی مشروطیت و تشکیل مجلس قانونگذاری تبدیل شد.در این میان مردم مجلس را خواستار شدند چرا که احساس می کردند که دیگر شاه نمی تواند خود قانون را بنویسد.عباس عبدی یادآور شد که قانون منصفانه را باید مرجعی صالح در تشخیص انصاف که علی القاعده برآمده از مردم است، تعیین کند و اجرای صحیح و بی طرفانه کامل قانون نیز مستلزم دستگاه قضایی مسقل از قدرت است، قدرتی که در عمل مشروطه شده باشد.عبدی ادامه داد 36 هزار و پانصد روز از مشروطه می گذرد و تا بحال این همه قانون و ماده تصویب نشده ، حدود سیصد، چهارصد هزار قانون، اما ایران در این سالها شاهد حاکمیت قانون نبوده است..عبدی درباره علت اصلی نرسیدن به حاکمیت قانون سخن گفت و اینکه درباره آن بحثهای مختلفی شده اما هیچکدام از این دلایل نمی توانسته در این صد سال ما را از قانونمند شدن دور کند، بلکه دلیل اصلی وابستگی کامل مردم به "دولت" به دلیل وابستگی به "زمین" بوده است.و دولت عنصر اساسی در این مسئله بوده است.عبدی ادامه داد پس از مشروطه امید بود که این مسئله حل شود، مثلا تفکر انتقال زمینها به مردم و ...که استقلال منابع مالی دولت از بین رود.اما کم کم زمینها هم از دولت گرفته شد ، و بعد ازآن درآمدهای نفتی باعث وابستگی بیشتر مردم به دولت شد.در نتیجه دولت به عنوان عنصر بی طرف که ضامن اجرای قانون باشد، پاسخگو نبود.

محسن کدیور در سخنان خود به آرای سیاسی مرحوم خراسانی پرداخت و گفت که مکتب فکری خراسانی محصول برخورد اندیشه علمای نجف با تجدد بود. کدیور عقیده دارد که از مهمترین ممیزه های مکتب خراسانی این است که ولایت مطلقه را مختص ذات ربوبی می داند و ولایت پیامبر و ائمه را مقید به احکام شریعت. هم چنین خراسانی می گوید که حکومت مشروعه در عصر غیبت تمنع است. کدیور در ادامه سخنانش به نقش مهم آخوند خراسانی اشاره کرد و گفت که حتی عبارات مرحوم خراسانی ، به ستارخان جرات می بخشد، تا اندازه ای که ستارخان جرئت می یابد به روی او اسلحه بکشد. خراسانی به اعتبار رای اکثریت توجه ویژه داشت و در نامه ای که خطاب به شاه نوشته به این نکته تاکید کرده که ضرورت مذهب است که حکومت در غیاب ولی عصر،جمهور باشد.

دکتر کدیور در حال رائه مقاله خود با موضوع جایگاه دین و حقوق مردم در حکومت مشروطه از دیدگاه آخوند خراسانی است

هیئت رئیسه دوم از روز دوم
شاپور اعتماد، هرمز همایون پور، محمد رضا رحمانی و خانم پروینی به ریاست حجت الاسلام فاضل میبدی

از میهمانان دیروز ضیاء موحد و خانم دکتر قمر آریان بودند.

مشروطه از منظر اقتصاد سیاسی" عنوان سخرانی مشترک مسعود نیلی و علیرضا ساعدی بود.نیلی در این سخنرانی به تحلیل مشروطه از منظرسیاسی پرداخت و از 1- عامه مردم 2- نهاد روحانیت3- تجار و بازاریان4- حکومت و دربار5- روشنفکران و روحانیت6- انجمن و گروه های فشار نیمه رسمی به عنوان بازیگران اصلی عرصه اقتصادی آن روز کشور نام برد و در ادامه اشاره کرد که ویژگی های بنیادین هر یک از نظر اهداف ،منابع و ابزار در اختیار و کیفیت سازماندهی به همراه سایر خصوصیات فرهنگی، ایدئولوژیکی، جمعیتی،سطوح اطلاعاتی و سواد با اتکا بر مستندات تاریخی دسته بندی می شوند.او در پرداخت به گذشته ، از چیستی تاریخ به عنوان مهترین سوال اشاره کرد و به بررسی رویکردهای رایج تاریخ شناسی پرداخت و ادامه داد که عده ای تاریخ را از منظر تکنیک خیر و شر می بینند، گروهی روی فضیلت اخلاقی چهره های شاخص تکیه دارند، عده ای به تفکر توطئه ،عده ای به جبر اقتصادی نگاه دارند.نیلی رویکرد رایج را رویکرد شبیه سازی دانست، شبیه سازی کردن وقایع تاریخی به شرایط حاضر.وی در سخنانش رویکرد اقتصاد سیاسی را مورد توجه قرار داد و از دولت به عنوان به وجود آوذنده تکنوکراسی نام برد و افزود نرخ بی سوادی در آن مقطع 90درصد بوده است.مردم حق رای نداشتند.جامعه حزبی نبود و فعالیت سیاسی خاصی انجام نمی گرفت و....او در تحلیل علت وقوع مشروطه از بحران اقتصادی در عهد ناصری سخن گفت و ادامه داد که نظام تامین درآمد در آن موقع کشاورزی بود و بیشترین فشار روی زمین داران و کشاورزان قرار داشت.نیلی ضعف مردم و حکومت را مسبب این وضعیت در قاجار دانست و اشاره کرد که روحانیون، روشنفکران و مردم تضاد زیاد ولی اشتراکات منفی با هم داشتند و آن مخالفت با قاجار بود.نیلی در پایان از اختلاف در منافع پس از مشروطه و ابهام در قانون اساسی به عنوان عوامل ناکامی مشروطه نام برد